Çibinler ne içün daima başımıznıñ çevresinde uçar?

Oluşturuldu 2025.03.21

Çibinler başımız tögerek uçarlar her zaman, ve bu soru çibinlerin fiziologiyası, davranışı ve çevreyi algılama kabiliyetiniñ köp cähetlerini öz içine alır. Men bu soruğa şu cähetlerden cävap beremen.

Eñ ävväl, çibin közleri nisbeten mürrekkep. Çibinniñ közi müñlärçä kiçik, sade közlerden ibarät, olarğa mürrekkep közler diyilär. Mürrekkep köz bäzibir aralıqta obyektlerni küre alır ve yarıq üzgäreşlerini algılıy alır. Mürrekkep köznıñ keñ küreş maydanı sebäbli, çibinler başımıznıñ östendägi häräkätni küre alırlar, bu belki olarnıñ niçün här zaman başımız tögerek uçqanlarını qısman añlata alır.

İkinci olaraq, çibinler häräkätkä bik hassas. Çibinlerniñ küreş sisteması olarğa häräkätlänüçi obyektlerni tiz totıp izlärgä mömkinlek birä. Bu izläw davranışı çibinniñ awlawçılıq ğädätläre belän bağlı buluşı mömkin, çünki çibinler ğädättä çerek, näcäsät h.b. belän azıqlanırlar, olarnıñ xarakteristikası häräkätlänüçi bulu. Şuña çibinler başımıznı häräkätlänüçi nışan dip uylap, anıñ tögerek uçarlar.

Üçünçi, çibinler iyge hem örän duyğur. Olarda iy duyğu organlary örän ösen bolup, azık we sekresiya ýaly uçujy maddalary duýup bilýärler. Biziň adam kellelerimiz adatça gowşak ys çykarýar, mysal üçin kelle derisi, ter we ş.m. Çibinler iy duýup azık we köpelme ýerlerini tapýarlar, şonuň üçin olar kellelerimiziň ysyna çekilip, kellelerimiziň daşynda yzygiderli uçup ýörerler.

Bunun yanı sıra, sineklerin davranışı çevresel faktörlerden etkilenebilir. Örneğin, sıcaklık, nem ve ışık gibi faktörlerin hepsi sineğin davranışı üzerinde bir etkiye sahip olabilir. Eğer ortam daha sıcak ve daha nemliyse, sinekler daha aktif olabilir ve insan vücuduna daha kolay erişebilir. Ayrıca, sinekler parlak ışığa karşı belirli bir uyum yeteneğine sahiptir, ışığın gücünü ve yönünü ayırt edebilirler. Yani, biz güneşte aktifken, sinekler güneş tarafından çekilebilir ve bu nedenle başımızın etrafında daha fazla uçabilirler.

Gysgaça aýdanda, çibinleriň kellelerimiziň daşynda uçmagy, birleşen gözüniň giň görüş meýdany, herekete duýgurlyk, ysa duýgurlyk we daşky gurşawyň täsiri ýaly faktorlaryň birleşmegi sebäpli bolup biler. Käbir adamlar çibinleriň gelmeginden bizar bolsalar-da, olar tebigatda belli bir ekologik wezipeleri ýerine ýetirýärler. Çibin meselesini azaltmak üçin, arassa sanitariýany saklap, çüýrän azık we hapa ýaly çibinleri köpelýän gurşawdan saklanmalydyrys.